W Polsce wiele młodych małżeństw czeka na własne mieszkania. Niektórzy już podpisali umowę z deweloperem, wpłacili część kwoty i czekają na oddanie mieszkania do użytku. Nie brakuje też małżeństw, którym wciąż brakuje pieniędzy o zdolności kredytowej, by uzyskać kredyt na własne mieszkanie. W Polsce popyt na mieszkania nie jest zaspokojony i jak podaje Ministerstwo Infrastruktury, brakuje w naszym kraju blisko 1,5 mln mieszkań. Problemem jest też ich wysoka cena. Zaś sytuacja na rynku nieruchomości w dużej mierze zależy od specyfiki lokalnych rynków. Ceny mieszkań są różne w różnych miastach, a zasada jest taka, że tam gdzie zarabia się mniej, deweloper nie może wygórować cen mieszkań, bo nie znajdzie na nie chętnych. Logiczne jest też, że w Warszawie ceny mieszkań zawsze będą droższe niż w Krakowie czy Lublinie, a tym bardziej w małych miastach. W perspektywie kolejnych dwunastu miesięcy ceny mieszkań mogą spaść średnio o 1,7 procent, bo planowane jest ograniczenie dostępu do tańszych kredytów. Obecnie istnieje rekordowa podaż popytu, ale wciąż jednak popyt jest duży. Takie stwierdzenie wynika z niedoboru mieszkań na poziomie 1,5 miliona sztuk. Nie będzie jednak znacznych zmian cen mieszkań. Brakuje też tanich kredytów, a pesymizmem napawa zapowiadane ograniczenie programu Rodzina na Swoim. Zmiany mają nastąpić w okresie kredytowania, który ma wynosić 25 lat. Ponadto, na obsługę kredytów walutowych będzie można przeznaczyć co najwyżej 42 proc. osiąganego dochodu.

W dużych miastach, choć najbardziej popularne są mieszkania w niskich apartamentowcach, wciąż budowane są wieżowce – wielopiętrowe bloki z setkami mieszkań. Kiedyś budowano je powszechnie, ze względu na oszczędność powierzchni działki. Nadal większość Polaków mieszka w wysokich blokach z windami, w których są nawet tysiące malutkich mieszkań z niewielkimi pokoikami. Zbudowane kilkadziesiąt lat temu bloki nie są dziś w najlepszym stanie, ale są popularne ze względu na niską cenę metra kwadratowego powierzchni. Zainteresowanie takimi niewielkimi i tańszymi mieszkaniami wymusza budowanie wysokich bloków na deweloperach. Uznaje się, że wieżowiec to blok posiadający co najmniej dziesięć pięter. Mieszka w nim wiele ludzi, którzy zmuszeni są współżyć ze sobą w zgodzie, zobowiązani są do utrzymywania porządku na klatce schodowej, a także korzystają z jednego zsypu i windy. Wielka ilość ludzi, a także produkowanych przez nich odpadów powoduje, że rozwijają się wieżowcach insekty. Decydując się na zakup mieszkania w wieżowcu, warto wiedzieć, że najmniej uciążliwe pod względem sąsiadów są ostatnie piętra. Jednak nie są one wskazane s innego względu, czyli narażenia na przeciekanie dachu. Ponadto latem jest tam bardziej gorąco i parno, bo dach się bardzo szybko nagrzewa, a zimą możemy mieć zimno, z powodu przenikania przez dach mrozu. Warto więc zdecydować się na jakieś środkowe piętro.

Mieszkania w bloku to obecnie najtańsze lokale. Mimo wielu wad, są też najczęściej kupowane. Minusem mieszkania w bloku jest umiejscowienie go na piętrze, gdy w budynku nie ma windy. Kupując mieszkanie w bloku należy także zdać sobie sprawę z tego, że zawsze z boku, a także na górze lub na dole, będziemy mieć sąsiadów. Będzie więc konieczność stosowania się do ciszy nocnej, zachowywania się cicho i utrzymywania porządku na klatce schodowej. Minusem mieszkań w bloku, szczególnie tych w starszym budownictwie są cienkie ściany i zbyt małe pomieszczenia, w których bardzo trudno jest ustawić meble. Plusem mieszkania w blokowisku jest jednak brak problemów z ogrzewaniem. Nie trzeba kupować opału na zimę i palić w piecu, ani remontować budynku we własnym zakresie. Nie trzeba też dbać o trawnik i opróżnianie pojemników na śmieci. Najtańszy jest zakup mieszkania w bloku z wielkiej płyty. Kupując takie mieszkanie warto sprawdzić, czy budynek jest ocieplony, bo bloki te cechują bardzo niskie normy izolacyjne, więc drogie ciepło bardzo łatwo ucieka. Warto też sprawdzić, czy w mieszkaniu nie dokonano niebezpiecznych przeróbek, czy chcąc powiększyć sobie pokoje, właściciele nie zlikwidowali samodzielnie ściany między pomieszczeniami, bez pozwolenia, co mogło naruszyć ściany nośne i spowodować niebezpieczeństwo. Jeśli są tam instalacje elektryczne na bazie przewodów aluminiowych, to należy je wymienić na miedziane.

Kupując mieszkanie zawsze mamy pewne wątpliwości czy zakup będzie udany i czy nie będziemy go żałować. Ponadto obawiamy się, czy sprzedawca jest uczciwy i czy nas nie oszuka. Dlatego zawsze warto być przezornym i nie ufać nikomu, ale zdać się na uzyskane samodzielnie informacje. Jeśli chcemy skorzystać z usług dewelopera, to pierwsze co powinniśmy sprawdzić to dane na temat przedsiębiorcy w ewidencji działalności gospodarczej i rejestrze sądowym. Warto sprawdzić też w sądzie gospodarczym, czy nie ma wpisu w rejestrze, że firma jest w upadłości. Natomiast w siedzibie dewelopera można sprawdzić bilans płatniczy za poprzedni rok. W organizacji branżowej warto zasięgnąć opinii o firmie, a w sądzie wieczysto-księgowym warto sprawdzić księgę wieczystą nieruchomości, czy są w nich wpisy hipoteki i czy deweloper zaciągnął kredyt na inwestycję. Warto dowiedzieć, kto będzie administrował oraz jaki będziemy płacić za mieszkanie czynsz. Mieszkanie można kupić na rynku pierwotnym lub wtórnym. Wiele osób decyduje się na zakup z tzw. drugiej ręki. Są też możliwości zakupu mieszkania od spółdzielni. Jak się okazuj, forma prawna podmiotu, który będzie realizował inwestycję budowlaną nie jest dla nas aż tak bardzo istotna, a dla kupującego mieszkanie najważniejsza jest bezpieczeństwo i uczciwość wykonawcy oraz pewność i sprawność realizacji inwestycji, a nie rodzaj podmiotu, który oferuje mieszkania do sprzedaży.

Mieszkanie to bardzo duży wydatek, a zakupowi nieruchomości towarzyszą skomplikowane formalności. Natomiast poszukiwanie mieszkania jest procesem żmudnym i długim. Szukać mieszkania można samodzielnie, w oparciu o ogłoszenia w prasie czy Internecie lub opierając się o pomoc pośrednika obrotem nieruchomości. Szukając samodzielnie, warto przejrzeć wszystkie oferty i dokonać wstępnej selekcji. Potem należy obejrzeć wybrane mieszkania, odpowiadające nam pod względem metrażu oraz lokalizacji i stwierdzić które z nich jest najbardziej odpowiednie. Mieszkanie należy dokładnie obejrzeć. Między innymi sprawdzić sprawność instalacji gazowej i elektrycznej oraz wykończenie mieszkania, domofony, oświetlenie klatki oraz okolicy. Należy także zainteresować się wpisami w księdze wieczystej nieruchomości. Należy sprawdzić, kto jest obecnym właścicielem nieruchomości i czy nabył ją zgodnie z prawem. Szczególnie ważne jest to w przypadku zakupu nieruchomości za pieniądze z zaciągniętego kredytu. Zainteresować powinniśmy się też działem trzecim księgi, gdzie znajdują się prawa rzeczowe, ograniczenia w rozporządzaniu nieruchomością lub użytkowaniem wieczystym oraz prawa osobiste i roszczenia ciążące na nieruchomości. Ważne jest, aby osoba trzecia nie miała żadnych praw związanych z użytkowaniem mieszkania. Koniecznie należy też sprawdzić dział czwarty księgi wieczystej, gdzie wpisywane są hipoteki z dokładnym określeniem wysokości, waluty, zakresu, rodzaju, pierwszeństwa i ewentualnych innych ich cech.

Nigdy nie kupujmy od niepewnego dewelopera. Mieszkanie to duży wypadek, dlatego konieczna jest gwarancja powodzenia transakcji. Szczególnie warto zabezpieczyć się w przypadku kupowania mieszkania na etapie dziury w ziemi lub jeszcze w stanie budowy. Standard deweloperski może się od siebie różnić, a więc warto zorientować się dokładnie, co dany deweloper oferuje. Zwykle są to okna, tynki, instalacje, ale na podłogach są tylko wylewki i brak jest drzwi wewnętrznych oraz wszystkich armatur. Czasem w mieszkaniach nie ma rozprowadzonych instalacji centralnego ogrzewania, wodnych, kanalizacyjnych i elektrycznych, a media są doprowadzone tylko do budynku lub do działki. Niekiedy brak jest także pieca centralnego ogrzewania czy tynków na ścianach. Jeszcze przed podpisaniem umowy przedwstępnej warto zorientować się, jaki stan oferuje deweloper. Pozwoli to uniknąć nieporozumień w przyszłości. Ponadto, wybierając dewelopera, warto zorientować się, jakie są o nim opinie osób mieszkających już w wybudowanych przez niego budynkach. To ważne, bo powierzamy mu oszczędności życia lub zaciągnięty na wiele lat drogi kredyt. Ważna jest też dobra współpraca z bankiem, który wspomaga kredytem budowę nieruchomości. Liczy się także przynależność do organizacji branżowej, na przykład Polskiego Związku Firm Deweloperskich, która wymaga od swoich członków przestrzegania kodeksu dobrych praktyk. Deweloper powinien także posiadać Certyfikat Dewelopera , dokument wydawany na dwa lata przez Krajową Izbę Budownictwa. Tylko takiemu deweloperowi warto zaufać. Do innego należy mieć ograniczone zaufanie.

Mieszkanie można kupić na rynku wtórnym, od kogoś z drugiej ręki, lub od dewelopera, czyli przedsiębiorcy zajmującego się budową i sprzedażą mieszkań. Zawsze jednak trzeba być ostrożnym, niezależnie od sposobu zakupu. Dlatego decydując się na zakup mieszkania od dewelopera, warto podpisać z nim odpowiednią umowę. A najlepiej poradzić się w tej sprawie prawnika, który pomoże tak skonstruować umowę, aby klient miał ochronę w razie nieprzewidzianych okoliczności uniemożliwiających zakończenie inwestycji. Natomiast jeśli deweloper nie zgodzi się na naszą umowę, to należy zrezygnować z jego usług i udać się do innego wykonawcy lub zdecydować się na innego rodzaju zakup mieszkania. W umowie z dewelopera powinien znaleźć się także zapis, że w przypadku niedużej zmiany powierzchni mieszkania w stosunku do projektu, kupujący ani sprzedający nie ponosi żadnych konsekwencji. Konieczny jest harmonogram płatności oraz okoliczności zapłaty każdej transzy, czyli sprecyzowanie zakresu prac na kolejnym etapie budowy, oraz terminu, w jakim klient powinien dokonać płatności i kwoty każdej transzy. Ważne też, aby klient nie musiał wpłacać ostatniej transzy jeszcze przed końcem budowy. Taki sposób jest gwarancją na sukces transakcji. Ostatnia transza powinna być zapłacona dopiero po podpisaniu protokołu odbioru mieszkania bez usterek. Taki zapis pozwala klientowi uniknąć przeciągającego się usuwania usterek stwierdzonych w trakcie odbioru lokalu.

Mieszkania są bardzo drogie. Nieco tańsze są lokale jeszcze nie zbudowane, na których oddanie do użytku trzeba bardzo długo czekać. Niektórzy właśnie w ten sposób chcą uzyskać kilkuprocentowy spadek ceny, który pozwala na zaoszczędzenie kilku tysięcy złotych. Mieszkania na etapie dziury w ziemi są sporo tańsze. A jeszcze tańsze są te, które możemy zobaczyć tylko na folderze, a budowa rozpocznie się dopiero za jakiś czas. Okazuje się, że mieszkania na etapie folderu są bardzo popularne, bo szacuje się, że co czwarty klient firm deweloperskich zdecydował się na zakup mieszkania w inwestycji, która dopiero się zaczęła lub jeszcze czeka na rozpoczęcie. Wielu deweloperów decyduje się na tryb budowy oparty o system, w którym poszczególne etapy budowy są realizowane z wpłat przyszłych właścicieli. Taka inwestycja wydaje się jednak dość ryzykowna, bo jeśli sprzedaż w pewnym momencie się zatrzyma, a firma nie będzie miała pieniędzy, to budowa również stanie. Dlatego takie inwestycje warto realizować jedynie z pewnymi deweloperami, którzy posiadają określony kapitał lub wsparcie banku. Jednak nie zważając na wielkie ryzyko, kupujemy mieszkania w blokach, których jeszcze nie ma. Zachęca nas do tego przede wszystkim atrakcyjna cena, ale także lokalizacja i duży wybór lokali. Warto jednak pamiętać, że im wcześniejszy etap budowy, tym większe jest również ryzyko związane z niedokończeniem inwestycji z różnych powodów. A jeśli nawet budowa się uda, to i tak zwykle następuje poślizg z oddaniem lokali do użytku.

Nie wszystkich stać na nowe luksusowe mieszkania. Wiele rodzin codziennie śledzi ogłoszenia prasowe i internetowe w poszukiwaniu okazji, czyli możliwości tańszego zakupu mieszkania. Takich okazji nie jest wiele, więc kto pierwszy ten lepszy. Okazyjne mieszkania oferują osoby wyjeżdżające za granicę, lub szybko z jakiegoś powodu je opuszczające. Tańsze lokale występują w sprzedaży rzadko i przez krótki okres, jednak zakres obniżek ich cen przekracza zazwyczaj 10% – 15% względem poziomu rynkowego. Jednak przy takiej transakcji liczy się szybka decyzja. Nie ma czasu na zaciągnięcie kredytu, więc trzeba mieć gotową gotówkę. Nie każdy może więc z takiej okazji skorzystać. Okazyjnie można też nabyć mieszkanie w starym budownictwie z wielkiej płyty, do gruntownego remontu. Często są to jednak mieszkania bardzo zdewastowane, w tragicznym wręcz stanie. Trzeba się więc liczyć z tym, że za atrakcyjnie niższą cenę otrzymamy krzywe ściany, problemy z wentylacją, akustyką i termoizolacyjnością, konieczność wymiany całej armatury, skuwania ścian do tynku i wymiany stolarki okiennej i drzwiowej. Tańsze mieszkania można też nabyć w podmiejskich miejscowościach. Coraz częściej, właśnie tam deweloperzy kupują działki na nowe osiedla, na których budują zarówno tanie wielorodzinne budynki, jak i strzeżone luksusowe apartamentowce . Takie mieszkanie za miastem może być nawet kilkanaście procent tańsze niż lokal o identycznym standardzie w centrum miasta.

Młodym małżeństwom w zakupie mieszkań już od kilku lat pomoga rząd, realizując program „Rodzina na Swoim”. Oznacza to, że pewna grupa rodzin może liczyć na tańsze mieszkanie. Program powstał po to, aby niektórym rodzinom ułatwić dostęp do własnych mieszkań, bo jak się okazuje, Polacy mają niższe dochody niż ich sąsiedzi z krajów leżących w Unii Europejskiej. Programu „Rodzina na swoim”, daje szanse na oszczędności małżeństwom i osobom samotnie wychowującym dzieci. W ten sposób można kupić mieszkanie o powierzchni do 75 m kw., lub kupić bądź wybudować dom do 140 m kw. Są to ograniczenia w wielkości lokali, aby nie dopuścić do nadużyć. Rodziny które zakwalifikują się do skorzystania z programu, mogą liczyć na dopłatę blisko połowy odsetek przez pierwsze osiem lat spłacania kredytu. Jeśli rodzina zaciągnęła kredyt na 30 lat i 300 tys. zł na mieszkanie o powierzchni 50 m kw., przy oprocentowaniu 5,74% w skali roku, łącznie musi oddać do banku 563 tys. zł. W normalnych warunkach rynkowych byłoby to 630 tys. zł. Więc oszczędność to aż 67 tys. zł. Program będzie funkcjonował tylko do końca 2012r., więc przyszły rok będzie prawdziwą rewolucją w ilości sprzedawanych mieszkań. Jednak już teraz, na mocy nowej ustawy określającej kryteria przyznawanie wsparcia w ramach programu Rodzina na swoim, znacznie zawężony został krąg osób uprawnionych do korzystania z tego preferencyjnego programu.